czwartek, 15 października 2026

2026 10 15: POEZJA ŻYCIA


        Życie: i poezja, i proza, i dramat. Liryka, epika, dramat. W życiu jak w literaturze; w literaturze jak w życiu. Proza życia – mówimy [Czasami upadam]. Więc dlaczego nie nazywać bardziej odświętnej, oderwanej od codzienności strony naszej egzystencji – poezją życia? Nie zapominając oczywiście o dramacie, czyli o szczególnych dialogicznych przeżyciach. To byłyby różnorodne życiowe dramaty – dziejące się na sposób tragiczny, lub komiczny, albo romantyczny, czy też obyczajowy i psychologiczny – jak to w życiu i w literaturze bywa.


        Tak jak każde dzieło literackie ma jakiegoś autora, nawet jeśli pozostaje anonimowy, podobnie Dzieło Stworzenia ma swojego Autora, czyli pomysłodawcę i wykonawcę, który jest nie tyle jego Twórcą, co – Stwórcą, jako że całości nie utworzył z już istniejących materialnych elementów rzeczywistości, które miałby do swojej dyspozycji twórczej, lecz stworzył ją z wcześniej nie istniejących elementów rzeczywistości. Pomyślał ją, swoją myślą sprawiając, że zaistniała: Byt stworzony – przez Byt Absolutny – z Niebytu.


       Taki był początek Dzieła, którego głównym bohaterem stał się pomyślany i powołany do za-istnienia: Człowiek. Czyli: ty, i ja, i każda z tysięcy miliardów osobnych osób, mających przez tysiące, albo miliony, a może nawet miliardy lat współudział w jednym i jedynym: Człowieczeństwie. Stworzeni na obraz i podobieństwo naszego Autora-Stwórcy, to znaczy obdarzeni rozumną i wolną duszą, od początku współ-tworzymy z Nim fabułę tej opowieści, dokonując naszych wolnych wyborów, podejmując nasze wolne decyzje. Tak, jestem postacią w Opowieści stworzonej przez tego Autora. Jestem jedną z postaci w snutej przez Niego historii Człowieka, zapisywanej w Księdze Życia w formie prozaicznej, poetyckiej, dramatycznej. 


        Po tym wzniosłym wstępie, jako jedna z postaci w Księdze Życia, przechodzę do bardzo prozaicznego stwierdzenia, że do gatunku literackiego nazywanego poezją zalicza się nie tylko tradycyjne wiersze, ale również pieśni czy wręcz piosenki, a dokładniej – ich teksty. A ja zasadniczo lubię piosenki [piosenka nad piosenkami]. Ostatnio modliłam się kolejną piosenką nowopoznaną, chociaż już raczej starą. Jej słowa – w pewnym osobistym kontekście – automatycznie płynęły ze mnie w górę, w Niebo:


Please say you understand how I feel, honey
I know you've got a lot of things on your mind
Oh, but I'm missing you so bad
Please, oh, please come on home

Doctor’s Orders


        Ćwierć wieku temu bardzo podobnie modliłam się – wyrażałam, co czuję – poezją może trochę bardziej typową:


Gdy się miało szczęście,

które się nie trafia:
czyjeś ciało i ziemię całą,
a zostanie tylko fotografia,
to - to jest bardzo mało…

Maria Pawlikowska - Jasnorzewska


Jak łania pragnie
wody ze strumieni,
tak dusza moja pragnie
Ciebie, Boże!

Dusza moja pragnie Boga,
Boga żywego:
kiedyż więc przyjdę i ujrzę
oblicze Boże?

Łzy stały się dla mnie chlebem
we dnie i w nocy,
gdy mówią mi co dzień:
«Gdzie jest twój Bóg?»

Gdy wspominam o tym, rozrzewnia się dusza moja we mnie,
ponieważ wstępowałem do przedziwnego namiotu,
do domu Bożego,
wśród głosów radości i dziękczynienia
w świątecznym orszaku.

Psalm 42


Przy okazji odsłuchiwania pierwszego z utworów (Doctor’s Orders), w tym samym serwisie internetowym - jakoś tak przypadkiem - wpadłam na równie skoczną piosenkarską interpretację tekstu opartego na motywie przewodnim powyższego Psalmu 42, a zatytułowaną Jak łania. Taka ciekawostka, na marginesie.

***

W Biblii znajduje się wiele utworów o charakterze poetyckim i muzycznym. Najbardziej znanym zbiorem pieśni biblijnych jest Księga Psalmów, ale hymny i pieśni dziękczynne są rozsiane po całym Starym i Nowym Testamencie. Oto najważniejsze przykłady piosenek i pieśni w Biblii, wygenerowane przy użyciu Google AI Gemini, podzielone na Stary i Nowy Testament:


Stary Testament

Pieśń Mojżesza i Miriam (Księga Wyjścia 15, 1-21) – Jedna z najstarszych pieśni w Biblii. Izraelici śpiewają ją po cudownym przejściu przez Morze Czerwone i ocaleniu przed armią faraona.

Pieśń Debory i Baraka (Księga Sędziów 5) – Starożytna pieśń zwycięstwa, która sławi triumf Izraelitów nad Kananejczykami i odwagę bohaterów (w tym Jael).

Pieśń Anny (1 Księga Samuela 2, 1-10) – Modlitwa dziękczynna Anny, która przez lata była bezdzietna, a po żarliwych modlitwach urodziła syna, Samuela.

Lament Dawida po śmierci Saula i Jonatana (2 Księga Samuela 1, 17-27) – Poruszająca pieśń żałobna, w której Dawid opłakuje śmierć swojego króla oraz najbliższego przyjaciela.

Pieśń nad Pieśniami – Cała ta księga jest zbiorem poematów i pieśni miłosnych, opisujących relację Oblubieńca i Oblubienicy (interpretowaną dosłownie jako miłość ludzka lub alegorycznie jako miłość Boga do Jego ludu).


Nowy Testament

Magnificat (Pieśń Maryi, Łk 1, 46-55) – Hymn uwielbienia, który Maryja wypowiada podczas spotkania ze św. Elżbietą.

Benedictus (Pieśń Zachariasza, Łk 1, 68-79) – Pieśń prorocka i dziękczynna, którą Zachariasz śpiewa po narodzinach swojego syna, Jana Chrzciciela.

Nunc dimittis (Pieśń Symeona, Łk 2, 29-32) – Słowa starca Symeona, który ujrzał w świątyni małego Jezusa i poczuł, że może już odejść w pokoju, gdyż ujrzał Zbawiciela.


► Wszystko powyższe pomyślało mi się w dniu: publicznego wspomnienia [MADRE], prywatnej refleksji [ŚWIECKA POEZJA MIŁOSNA JAKO MODLITWA DO BOGA?], oraz osobistego wspomnienia [2023. PIERWSZA MŁODOŚĆ]. Amen.



.